همراهان گرامی نخل مارکت
به دلیل دستور قضایی، بازی مورد نظر شما از وبسایت حذف شده است! لذا جهت دریافت اطلاعات بیشتر به مشاورین ما از طریق گفتگوی آنلاین در ارتباط باشید.

لیست بازی های ممنوعه: سفری به دنیای بازی‌های خط قرمز

دنیای بازی‌ های ویدیویی، همیشه فقط سرگرمی نبوده؛ گاهی اوقات، بعضی بازی‌ها آن‌قدر جنجالی، خشن یا سیاسی ظاهر می‌شوند که دولت‌ها تصمیم می‌گیرند جلوی انتشار یا فروش آن‌ها را بگیرند. این مقاله نگاهی دارد به لیستی از بازی ممنوعه که به دلایل مختلف — از سانسور فرهنگی گرفته تا سیاست‌های امنیتی — در کشورهای مختلف به عنوان بازی‌های «ممنوعه» شناخته شده‌اند.

با اینکه هدف اصلی بازی‌ها سرگرمی است، اما وقتی به ارزش‌های فرهنگی، دینی یا سیاسی یک کشور برخورد می‌کنند، خیلی زود از «محبوب» به «ممنوع» تبدیل می‌شوند. نکته جالب؟ اغلب همین ممنوعیت‌ها باعث محبوب‌تر شدن آن‌ها در بازارهای غیررسمی می‌شود!

در ادامه با بیش از 20 بازی آشنا می‌شوید که با دلایل جالب و گاهی عجیب، از کشورهای مختلف جهان ممنوع شده‌اند — از PUBG در افغانستان تا FIFA 17 در بلژیک و حتی Wolfenstein در آلمان. آماده‌اید؟ با نخل مارکت همراه باشید.

برخی از بازی های ممنوعه

اکانت قانونی Cyberpunk 2077+ phantom liberty برای PS5

4,180,000 تومان

دیسک بازی Red Dead Redemption 2 برای PS4

ناموجود

بازی Mortal Kombat 11 Ultimate برای PS5 (ارسال رایگان)

ناموجود

دیسک بازی GTA VI برای PS5

ناموجود

قبل از شروع، شما می‌توانید تمامی بازی‌های PS5 و اکانت‌های آن‌ها را از لینک بازی PS5 و اکانت PS5 و بازی‌های مربوط به ایکس باکس را از لینک بازی ایکس باکس تهیه بفرمایید.

چرا بازی‌های ویدیویی ممنوع می‌شوند؟

دلایل ممنوعیت بازی‌های ویدیویی معمولا در چند دسته اصلی قرار می‌گیرند:

• سیاسی: نمایش محتوای سیاسی حساس، مانند جنگ بین کشورها یا انتقاد از دولت‌ها.
• فرهنگی/مذهبی: نقض هنجارهای فرهنگی یا توهین به باورهای مذهبی.
• خشونت: محتوای خشونت‌آمیز بیش‌ازحد که ممکن است برای جامعه مضر تلقی شود.
• قوانین محلی: نقض قوانین خاص، مانند پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای یا تبلیغات غیرمجاز.
• اجتماعی: تاثیرات منفی بر رفتار جامعه، مانند اعتیاد به بازی یا تأثیر بر تحصیل.

در ادامه، به بررسی بازی‌هایی می‌پردازیم که به دلایل مختلف در کشورهای گوناگون ممنوع شده‌اند و داستان‌های جالبی پشت این ممنوعیت‌ها وجود دارد.

جدول کامل لیست بازی ممنوعه

1- PlayerUnknown’s Battlegrounds

ژانر: بتل رویال
سال انتشار: 2017
ممنوع در افغانستان

شاید دور از ذهن برسد که یک بازی مانند پابجی در کشوری ممنوع باشد، با این حال این بازی هنگام منتشر شدن در افغانستان با اقبال رو به رو نشد. این بازی در سال ۲۰۲۱ در افغانستان عموما به دلیل توهین آمیز خواندن کاراکتر‌ها ممنوع شد.

افغانستان سابقه طولانی در ممنوع کردن بازی‌ها دارد و تا سال ۲۰۰۱ هرگونه بازی ویدیویی یا کنسول در آن بازی ممنوعه محسوب میشد. بعد از عوض شدن حکومت بازی‌ها نیز راه خود را به افغانستان پیدا کردند تا سال ۲۰۲۱ که پابجی به دلیل توهین در این کشور بازی ممنوعه اعلام شد.

2- (Grand Theft Auto (GTA

ژانر: ماجراجویی، جهان باز

سال انتشار: اولین سری در 1997
ممنوع در تایلند

یکی از محبوب‌ترین و جنجالی‌ترین بازی‌های ویدیویی تاریخ است که از زمان انتشار اولین نسخه در سال ۱۹۹۷، بارها به علت محتوای خشونت‌آمیز و مسائل اخلاقی مورد انتقاد و ممنوعیت قرار گرفته است. این سری بازی به بازیکنان اجازه می‌دهد در محیطی باز و گسترده، دست به انواع فعالیت‌های غیرقانونی مانند سرقت خودرو، خشونت علیه شهروندان عادی و درگیری با پلیس بزنند.

ممنوعیت GTA در کشورهای مختلف به دلایل گوناگونی صورت گرفته است. در تایلند، این بازی پس از قتل یک راننده تاکسی توسط نوجوانی که به تقلید از بازی عمل کرده بود، به صورت دائمی ممنوع اعلام شد. این حادثه نشان داد که بازی‌ها ممکن است به الگویی برای تقلید خشونت در دنیای واقعی تبدیل شوند. همچنین در امارات متحده عربی، برخی نسخه‌های این بازی به دلیل نمایش بیش از حد خشونت، ترویج مصرف مواد مخدر و ارائه محتوای غیراخلاقی و جنسی ممنوع شده‌اند.

منتقدان بازی معتقدند که GTA خشونت را عادی جلوه می‌دهد و به‌ویژه بر ذهن نوجوانان و جوانان تأثیر منفی دارد. از سوی دیگر، طرفداران و حامیان بازی، آن را صرفا نوعی سرگرمی و بیان هنری می‌دانند که مخاطبان بزرگسال باید توانایی تمایز میان دنیای مجازی و واقعی را داشته باشند.

ممنوعیت GTA با اعتراضات و انتقادات گسترده‌ای نیز مواجه شده است؛ بسیاری این محدودیت‌ها را اقدامی علیه آزادی بیان و سلیقه شخصی بازیکنان می‌دانند. با این حال، بحث‌ها درباره مسئولیت اجتماعی شرکت‌های تولیدکننده بازی و نقش دولت‌ها در کنترل محتوای بازی‌ها همچنان ادامه دارد و ممنوعیت GTA نمونه‌ای از چالش‌های گسترده میان آزادی فردی و نگرانی‌های اجتماعی است.

خرید بازی GTA VI برای PS5

3- Five Nights at Freddy’s

ژانر: ترس و بقا
سال انتشار: 2014
ممنوع در آلبانی

ممکن نیست که دستی در هارر داشته باشید و فرنچایز مشهور Five Nights at Freddy’s را نشناسید. این بازی به دلیل داستان ترسناک و گیم‌پلی پرتنش‌اش در میان طرفداران ژانر وحشت بسیار محبوب است. بازی بعد از منتشر شدن در کشور آلبانی به دلیل داشتن داستان خشن مورد انتقاد قرار گرفت و نسخه‌های بازی از استورهای این کشور حذف شد و بازی ممنوعه حساب شد.

پس از مذاکرات طولانی، قرار بود این بازی با اصلاحاتی دوباره منتشر شود، اما این اتفاق هرگز رخ نداد. نکته جالب این است که حتی پس از رفع ممنوعیت، Five Nights at Freddy’s در آلبانی به‌صورت رسمی در دسترس نیست، و گیمرها همچنان به نسخه‌های غیررسمی وابسته‌اند. این موضوع نشان‌دهنده تاثیرات بلند مدت ممنوعیت بر دسترسی به بازی‌هاست.

4- FIFA 17

ژانر: ورزشی
سال انتشار: 2016
ممنوع در بلژیک

بازی‌های سری FIFA به دلیل شبیه‌سازی فوتبال و گیم‌پلی جذابشان در سراسر جهان محبوب‌اند. احتمالا کسی انتظار ندارد که بازی بی‌خطری مانند فیفا در کشوری ممنوعه باشد؛ البته اگر دقیق تر نگاه کنیم متوجه می‌شویم که برخی کشور‌های اروپایی پرداخت درون برنامه‌ای بازی را غیرقانونی و یک بازی ممنوعه می‌دانند. همانطور که پیداست، فیفا در اصل بر روی همین پرداخت‌ها زنده است و بسیار سخت می‌توان این بازی را از این موضوع تفکیک کرد.

یکی از کشورهای حامی ممنوعیت پرداخت درون برنامه‌ای بلژیک است. در بلژیک، قوانین سخت‌گیرانه علیه پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای (مانند لوت‌باکس‌ها) باعث شد که FIFA 17 به‌عنوان یک بازی ممنوعه شناخته شود. بلژیک معتقد است که این پرداخت‌ها نوعی قمار هستند و برای گیمرهای جوان مضرند.

برای پیگیری این موضوع حتی دادگاه تشکیل شد که الکترونیک آرتز در آن بازنده بود و بازی به دلیل قوانین سخت گیرانه به طور کلی از بلژیک پاک شد و یک بازی ممنوعه محسوب می شود. این ممنوعیت نه‌تنها FIFA 17 بلکه نسخه‌های بعدی این سری را نیز تحت تاثیر قرار داد و بحث‌های جهانی درباره پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای را داغ‌تر کرد.

5- بازی ممنوعه سری Counter

Counter-Strike

ژانر: تیراندازی اول‌شخص
سال انتشار: 2000
ممنوع در برزیل

کانتر از سری بازی‌هایی است که در بسیاری از کشورها به دلیل ترویج تروریست مورد انتقاد و ممنوعیت قرار گرفته است. این بازی به دلیل گیم‌پلی رقابتی و تیراندازی‌اش یکی از محبوب‌ترین بازی‌های تاریخ است. اما در برزیل، این بازی در سال 2008 به دلیل شباهت یکی از نقشه‌هایش به منطقه فاولا در ریودوژانیرو ممنوع شد. دولت برزیل معتقد بود که این نقشه به‌صورت غیرمستقیم به مشکلات اجتماعی این منطقه اشاره دارد و تصویر منفی از کشور ارائه می‌دهد.

این داستان سر و صدای زیادی داشت و حتی دولت برزیل به طور رسمی از سازندگان بازی شکایت کرد. پس از اعتراضات و شکایت رسمی دولت، سازندگان بازی نقشه مورد نظر را تغییر دادند، اما Counter-Strike هرگز در برزیل به محبوبیت قبلی خود باز نگشت. این موضوع نشان‌دهنده حساسیت‌های محلی نسبت به محتوای بازی‌هاست.

Counter-Strike: Source

ژانر: تیراندازی اول‌شخص
سال انتشار: 2004

ممنوع در ایتالیا

بالاتر به این اشاره کردیم که کانتر شاید تمامی کیفیت‌های لازم را برای ممنوع شدن در یک کشور دارد. با این حال ممنوعیت بازی در ایتالیا داستان بسیار جالب‌تری دارد. بچه‌های مدرسه‌ای در ایتالیا زمان منتشر شدن بازی از مدرسه فرار می‌کردند تا بازی را بازی کنند.

این وضعیت باعث شد تا والدین بسیاری از آنها عصبانی شوند و از دولت درخواست کنند تا بازی به شکل رسمی ممنوع شود. بعد از گذشت نزدیک به یک سال بازی به طور رسمی در این کشور و به جهت صدمه نخوردن دوره‌ی تحصیلی دانش‌آموزان برای همیشه بازی ممنوع شد.

6-بازی ممنوعه سری Battlefield

سری Battlefield، ساخته‌شده توسط استودیوی DICE و منتشرشده توسط الکترونیک آرتز، یکی از معروف‌ترین مجموعه‌های بازی‌های ویدیویی در ژانر تیراندازی اول‌شخص است. این سری به دلیل گیم‌پلی هیجان‌انگیز، گرافیک پیشرفته، و داستان‌های مبتنی بر جنگ‌های مدرن و خیالی، در سراسر جهان طرفداران زیادی دارد. بااین‌حال، محتوای سیاسی و نمایش جنگ‌های بین‌المللی در این بازی‌ها باعث شده که برخی از نسخه‌های آن در کشورهای مختلف ممنوع شوند؛ به عنوان مثال دو نسخه از این سری، یعنی Battlefield 3 و Battlefield 4، به دلایل سیاسی و فرهنگی در ایران و چین ممنوع شده‌اند.

Battlefield 3

ژانر: تیراندازی اول‌شخص

سال انتشار: 2011

ممنوع در ایران

تمامی ما با قضایای داستان بتلفیلد 3 آشنا هستیم. داستان بتلفیلد دارای قسمتی است که در ایران شکل می‌گیرد و کاراکتر های بازی نیز از فحش‌های رکیک ایرانی استفاده می‌کنند. پس از انتشار بازی، مقامات ایرانی به‌سرعت به آن واکنش نشان دادند و آن را یک “تهاجم فرهنگی” خواندند. این بازی به‌طور رسمی از بازار ایران حذف شد و داشتن یا توزیع آن غیرقانونی اعلام شد.

بازی ممنوعه در ایران تاریخ طولانی دارد اما شاید منطقی‌ترین آن ها این بازی است که نیرو‌های نظامی ایرانی را به سخره گرفته و کشته شدن آن‌ها را به طور نمادین و سیاسی نشان می‌دهد.

داستان بازی نیز اشارات فراوانی به دولت وقت ایران داشت که خود باعث تنش‌هایی بین ایران و کشور سازنده بازی شد. در پاسخ به این بازی، ایران یک بازی ویدیویی به نام حمله به اچ3 تولید کرد که داستان آن به عملیات نظامی ایران در خلیج‌فارس می‌پردازد. این اقدام به‌عنوان تلاشی برای مقابله با روایت Battlefield 3 تلقی شد.

با وجود ممنوعیت، Battlefield 3 در بازارهای غیررسمی ایران محبوبیت زیادی پیدا کرد. گیمرها از طریق نسخه‌های کپی یا دانلود غیرقانونی به بازی دسترسی داشتند، که نشان‌دهنده چالش‌های اجرای ممنوعیت در عصر دیجیتال است. این ممنوعیت بحث‌هایی درباره نقش بازی‌های ویدیویی در شکل‌دهی به ذهنیت جهانی و تأثیر آن‌ها بر دیپلماسی فرهنگی ایجاد کرد. برخی منتقدان معتقد بودند که بازی‌ها می‌توانند به‌عنوان ابزاری برای پروپاگاندا عمل کنند. الکترونیک آرتز اما واکنشی رسمی به این ممنوعیت نشان نداد، اما این موضوع نشان داد که محتوای سیاسی در بازی‌ها می‌تواند بازارهای کلیدی را از دسترس خارج کند.

Battlefield 4

ژانر: تیراندازی اول‌شخص
سال انتشار: 2013

ممنوع در چین

Battlefield 4 ادامه‌ای بر Battlefield 3 است و داستان آن در سال 2020 رخ می‌دهد، جایی که تنش‌های جهانی بین قدرت‌های بزرگ، از جمله چین، به درگیری‌های نظامی منجر می‌شود. این بازی با گرافیک بهبود یافته، محیط‌های تخریب‌پذیر و حالت چندنفره گسترده، استاندارد جدیدی در سری Battlefield ایجاد کرد. بخش داستانی بازی شامل ماموریت‌هایی است که چین را به‌عنوان یکی از طرف‌های درگیر در یک جنگ خیالی نشان می‌دهد، که همین موضوع باعث ممنوعیت آن در این کشور شد.

دولت چین Battlefield 4 را به دلیل نمایش یک جنگ خیالی علیه این کشور و به تصویر کشیدن چین به‌عنوان یک نیروی متجاوز، ممنوع اعلام کرد. وزارت فرهنگ چین این بازی را “تهاجم فرهنگی” خواند و معتقد بود که به ارزش‌های ملی و وجهه بین‌المللی چین آسیب می‌زند.

داستان بازی شامل ماموریت‌هایی بود که در آن نیروهای چینی به‌عنوان دشمنان اصلی نمایش داده می‌شدند. این موضوع در کشوری که به شدت به تصویر جهانی خود حساس است، غیرقانونی تلقی شد. حتی محتوای الحاقی (DLC) بازی، مانند China Rising، به دلیل ارجاع مستقیم به چین، جنجال‌برانگیز شد.

بازی به‌طور کامل از فروشگاه‌های دیجیتال و فیزیکی چین حذف شد. تبلیغات، تریلرها و هرگونه محتوای مرتبط با Battlefield 4 در این کشور غیرقانونی اعلام شد. مقامات چینی حتی خواستار توقف فروش کنسول‌های بازی شدند، اگرچه این درخواست با موفقیت همراه نبود.

چین تا سال 2015 فروش کنسول‌های بازی را ممنوع کرده بود. اگرچه این قانون بعدا لغو شد، Battlefield 4 همچنان در لیست سیاه باقی ماند. این بازی یکی از جدی‌ترین موارد ممنوعیت در تاریخ بازی‌های ویدیویی در چین محسوب می‌شود. هرچند تعداد تمام نشدنی از بازی‌ها در چین هنوز هم در ممنوعیت هستند و بازی ممنوعه حساب میشوند.

ممنوعیت Battlefield 4 باعث شد که الکترونیک آرتز بازار عظیم چین، یکی از بزرگ‌ترین بازارهای بازی جهان، را از دست بدهد. این موضوع ضرر مالی قابل‌توجهی به همراه داشت. این ممنوعیت بحث‌هایی درباره سانسور رسانه‌ای و محدودیت‌های آزادی بیان در چین ایجاد کرد. گیمرهای چینی به بازارهای غیررسمی روی آوردند، که خطراتی مانند دسترسی به نسخه‌های ناامن یا غیرقانونی را افزایش داد. این مورد نشان داد که سازندگان بازی باید به حساسیت‌های سیاسی کشورهای کلیدی توجه کنند. عدم توجه به این مسائل می‌تواند به از دست رفتن بازارهای بزرگ منجر شود.

سایر نسخه‌های جنجالی سری Battlefield

علاوه بر Battlefield 3 و Battlefield 4، برخی نسخه‌های دیگر این سری نیز با جنجال‌هایی مواجه شده‌اند، اگرچه به ممنوعیت کامل منجر نشده‌اند:

Battlefield: Bad Company 2

سال انتشار: 2010

این بازی به دلیل نمایش جنگ در مناطق خیالی که به خاورمیانه شباهت داشتند، در برخی کشورهای منطقه مورد انتقاد قرار گرفت. گروه‌هایی در خاورمیانه خواستار سانسور بازی شدند، اما ممنوعیت رسمی اعمال نشد. الکترونیک آرتز برای جلوگیری از جنجال‌های بیشتر، در نسخه‌های بعدی تلاش کرد محتوای حساس را کاهش دهد.

Battlefield 1

سال انتشار: 2016

این بازی که در جنگ جهانی اول رخ می‌دهد، در ترکیه به دلیل نمایش نیروهای عثمانی به‌عنوان دشمن مورد انتقاد قرار گرفت. برخی گروه‌های ملی‌گرا خواستار ممنوعیت بازی شدند، اما این درخواست به نتیجه نرسید. این موضوع نشان‌دهنده حساسیت‌های تاریخی در برخی کشورها نسبت به نمایش جنگ‌های گذشته است.

Battlefield V

سال انتشار: 2018

نمایش جنگ جهانی دوم در این بازی، به‌ویژه استفاده از کاراکترهای زن در نقش سربازان، در برخی کشورها و جوامع گیمری بحث‌برانگیز شد. اگرچه ممنوعیت رسمی اعمال نشد، اما بازی با واکنش‌های منفی مواجه شد. این جنجال نشان داد که حتی تغییرات در طراحی کاراکترها می‌تواند واکنش‌های فرهنگی و اجتماعی را برانگیزد.

7- EA Sports MMA

ژانر: ورزشی/مبارزه‌ای
سال انتشار: 2010
ممنوع در دانمارک

داشتن ماهیت پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای همیشه برای شرکت الکترونیک آرتز منبعی از انتقادات و حواشی بوده است. اما در مورد بازی EA Sports MMA، موضوع ممنوعیت در کشور دانمارک به دلیل دیگری رقم خورد که شاید برای بسیاری عجیب باشد: تبلیغات نوشابه‌های انرژی‌زا.

در دانمارک قوانین سخت‌گیرانه‌ای در مورد تبلیغات مستقیم محصولات ناسالم، از جمله نوشیدنی‌های انرژی‌زا، تنقلات چرب یا مواد تحریک‌کننده سلامت عمومی وجود دارد. این سیاست‌های سخت‌گیرانه عمدتا برای حفظ سلامت جامعه، خصوصا در بین نوجوانان و جوانان طراحی شده‌اند. EA Sports MMA به‌عنوان یکی از بازی‌هایی که مسابقات هنرهای رزمی را شبیه‌سازی می‌کند، در طول گیم‌پلی و طراحی محیطی خود، به‌طور مستقیم و آشکار برندهایی مانند «Rockstar» و «Monster» را تبلیغ می‌کرد؛ برندهایی که به دلیل محتوای انرژی‌زا در دانمارک تحت محدودیت قانونی قرار دارند. این حجم از تبلیغات باعث شد نهادهای نظارتی دانمارک، این بازی را ناقض قوانین تبلیغات دانسته و دستور ممنوعیت فوری آن را صادر کنند.

واکنش EA به این ممنوعیت نسبتا قاطعانه بود. آن‌ها اعلام کردند که حاضر به حذف یا ویرایش محتوای تبلیغاتی از بازی نیستند، چرا که این تبلیغات بخشی از قراردادهای تجاری رسمی آن‌ها با اسپانسرهای واقعی دنیای MMA بوده است. در نتیجه، بازی نه‌تنها در دانمارک بلکه در برخی کشورهای اروپایی دیگر نیز مورد انتقاد یا اعمال محدودیت قرار گرفت.

جالب آن‌جاست که EA Sports MMA تنها بازی تاریخ دانمارک است که به‌صورت رسمی به دلیل تبلیغات تجاری ممنوع شده و تا امروز نیز این ممنوعیت برداشته نشده است.

8- Wolfenstein

ژانر: تیراندازی اول‌شخص
سال انتشار: سری با نسخه‌های متعدد

ممنوع در آلمان

احتمالا حتی از نام بازی می‌توانید حدس بزنید که این بازی به چه علت و در کجا بازی ممنوعه است. Wolfenstein به نازی‌کشی معروف است و احتمالا آلمانی‌ها از کشتن هموطن خود حتی در دوران نازی خوشحال نمی‌شوند. در آلمان، قوانین سخت‌گیرانه‌ای در رابطه با بازنمایی نمادهای نازی، از جمله صلیب شکسته (Swastika)، تصاویر آدولف هیتلر، پرچم رایش سوم و حتی برخی کلمات خاص وجود دارد. طبق بند ۸۶a قانون جزایی آلمان، استفاده عمومی از نمادهای ممنوعه می‌تواند جرم تلقی شود، مگر آنکه در زمینه‌ای هنری یا آموزشی باشد. بازی‌های ویدیویی برای مدت‌زمان طولانی از این استثنا محروم بودند، و تنها در سال‌های اخیر، با اعمال تغییراتی در قوانین رسانه‌ای، این امکان برای برخی عناوین خاص فراهم شد.

به همین علت بسیاری از ناشرین زمان انتشار بازی خود، دست به سانسور خشونت می‌زنند تا بازی در کشور آلمان نیز منتشر شود. با این حال Wolfenstein هیچ اقبالی برای منتشر شدن ندارد، زیرا کشته شدن آلمانی‌ها را نشان می‌دهد و این موضوع برای آلمان قابل قبول نیست. نسخه‌های این بازی برای ورود به بازار آلمان معمولا مجبور به سانسور گسترده می‌شوند؛ نمادهای نازی حذف یا جایگزین می‌شوند، نام شخصیت‌ها تغییر می‌یابد و حتی چهره هیتلر در برخی نسخه‌ها اصلاح یا پاک‌سازی می‌شود. در نسخه آلمانی Wolfenstein II: The New Colossus، شخصیت هیتلر نه‌تنها نام دیگری دارد بلکه سبیل معروف او نیز حذف شده است.

با وجود این اصلاحات، جنجال پیرامون بازی در آلمان همچنان ادامه دارد. برخی نهادهای فرهنگی معتقدند که حتی در قالب سرگرمی نیز بازنمایی چنین موضوعاتی باید محتاطانه باشد. از سوی دیگر، طرفداران بازی معتقدند حذف واقعیت تاریخی نه‌تنها به آگاهی عمومی کمکی نمی‌کند، بلکه نوعی پاک‌سازی فرهنگی محسوب می‌شود.

9- Fallout 3

ژانر: نقش‌آفرینی
سال انتشار: 2008

ممنوع در هند

محبوب ترین شماره فال اوت زمان انتشار خود سرو صدای زیادی به پا کرد. این بازی به دلیل اعمال سیاسی خود در چندین کشور مورد ممنوعیت قرار گرفت. با این حال، احتمالا هیچکدام از آن ها به اندازه هند از این موضوع شاکی نیستند. دلیل ممنوعیت این بازی در هند سیاسی نیست؛ در بخشی از بازی، گونه‌ای جهش‌یافته از گاو به نام “Brahmin” معرفی می‌شود. این گاوهای دو سر، که در دنیای آلوده به رادیواکتیو Fallout 3 نقش حیوانات اهلی را دارند، نماد بازماندگان فاجعه اتمی هستند. اما در فرهنگ هندو، گاو حیوانی مقدس و محترم محسوب می‌شود و نام “Brahmin” نیز با یکی از طبقات مذهبی-اجتماعی والا در آیین هندو هم‌نام است.

این تلفیق نام و تصویر در بازی، از نگاه بسیاری از رسانه‌ها و مقامات مذهبی هند، نوعی بی‌احترامی تلقی شد. پس از فشارهای رسانه‌ای، اعتراض گروه‌های مذهبی و بررسی‌های قانونی، دولت هند تصمیم گرفت Fallout 3 را به‌طور رسمی از بازار کشور خارج کند.

10- Far Cry 3

ژانر: اکشن-ماجراجویی
سال انتشار: 2012

ممنوع در اندونزی

داستان بازی فارکرای ۳ در یک منطقه خیالی رخ می‌دهد. اگر بازی را تجربه کرده باشید می‌دانید که بازی مردم محلی را دیوانه و هم دست یکی از بهترین شخصیت‌ منفی‌های بازی معرفی می‌کند.

شخصیت‌های بومی جزیره در Far Cry 3 اغلب به‌عنوان افراد خرافاتی، بی‌تمدن یا خشونت‌طلب به تصویر کشیده می‌شوند. بسیاری از آن‌ها پیرو فرقه‌های افراطی یا تحت سلطه قاچاقچیان و شبه‌نظامیان هستند. این نحوه روایت باعث انتقاد رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی اندونزی شد، چرا که آن را توهین به هویت بومی آسیای جنوب‌شرقی تلقی کردند. با این حال مردم اندونزی و دولت آن این منطقه خیالی را زیادی شبیه به این کشور می‌دانند و به همین علت بازی خیلی زود از تمامی استور‌های موجود این کشور حذف شد.

اگرچه یوبیسافت اعلام کرد که داستان بازی کاملا خیالی است، اما این توضیحات نتوانست دولت اندونزی را قانع کند و دولت اندونزی طرح شکایت خود را از یوبیسافت ثبت کرد که البته کار هیچگاه به دادگاه کشیده نشد زیرا اثباتی مبنی بر اندونزی بودن منطقه‌ی خیالی نبود.

11- Fortnite

ژانر: نقش‌آفرینی
سال انتشار: 2008

ممنوع در هند

محبوب ترین شماره فال اوت زمان انتشار خود سرو صدای زیادی به پا کرد. این بازی به دلیل اعمال سیاسی خود در چندین کشور مورد ممنوعیت قرار گرفت. با این حال، احتمالا هیچکدام از آن ها به اندازه هند از این موضوع شاکی نیستند. دلیل ممنوعیت این بازی در هند سیاسی نیست؛ در بخشی از بازی، گونه‌ای جهش‌یافته از گاو به نام “Brahmin” معرفی می‌شود. این گاوهای دو سر، که در دنیای آلوده به رادیواکتیو Fallout 3 نقش حیوانات اهلی را دارند، نماد بازماندگان فاجعه اتمی هستند. اما در فرهنگ هندو، گاو حیوانی مقدس و محترم محسوب می‌شود و نام “Brahmin” نیز با یکی از طبقات مذهبی-اجتماعی والا در آیین هندو هم‌نام است.

این تلفیق نام و تصویر در بازی، از نگاه بسیاری از رسانه‌ها و مقامات مذهبی هند، نوعی بی‌احترامی تلقی شد. پس از فشارهای رسانه‌ای، اعتراض گروه‌های مذهبی و بررسی‌های قانونی، دولت هند تصمیم گرفت Fallout 3 را به‌طور رسمی از بازار کشور خارج کند.

12- Manhunt 2

ژانر: اکشن-ترسناک
سال انتشار: 2007

ممنوع در ایرلند

اگر با مجموعه Manhunt آشنا نباشید، کافی‌ست بدانید که این سری از جمله خشن‌ترین و جنجالی‌ترین بازی‌های تاریخ صنعت گیم محسوب می‌شود. نسخه دوم آن، یعنی Manhunt 2، با سطح بالایی از خشونت بصری، شکنجه‌های واقع‌گرایانه و نمایش‌های بی‌پرده از قتل‌های بی‌رحمانه، مرزهای اخلاقی بازی‌های ویدیویی را به چالش کشید. دلایل بسیار زیادی برای ممنوعیت این بازی در بسیاری از کشور‌ها وجود دارد. خشونت بازی به قدری بالاست که حتی صبورترین انسان‌ها هم گاهی حالشان بد می‌شود، تصاویر وحشتناک موجود در بازی این بازی را بسیار بدنام و جذاب کرده و در لیست بازی‌ ممنوعه های بسیاری از کشورهاست.

در این بازی، بازیکن در نقش بیمار روانی‌ای قرار می‌گیرد که از یک آسایشگاه روانی فرار کرده و در دنیای بیرون با استفاده از وسایل مختلف دست به قتل می‌زند. این خشونت بی‌محابا باعث شد بسیاری از کشورها محتوای آن را برخلاف اصول انسانی و اخلاقی بدانند.

در بین این کشورها ایرلند بیشتر از همه نسبت به بازی انتقاد کرد و یکی از اولین کشور‌هایی بود که بازی را ممنوع اعلام کرد. در یک مقاله منتشر شده در همان سال یک نویسنده ایرلندی بازی را افول هنر و انسانیت خواند و از گیمر‌ها درخواست واکنش درخورد نسبت به بازی را کرد. این ممنوعیت، تا سال‌ها بعد در حافظه صنعت بازی باقی ماند و به یکی از نقاط عطف بحث سانسور در دنیای گیم تبدیل شد.

13- Crash Bandicoot 2: Cortex Strikes Back

ژانر: پلتفرمر
سال انتشار: 1997
ممنوع در ژاپن

احتمالا فکرش را هم نمی‌کردید که کرش بندیکوت خاطره ساز بچگی بسیاری از ما در کشوری ممنوع باشد. اما در واقع داستان تاریکی پشت ممنوعیت این بازی در ژاپن قرار دارد که شاید شما را نیز شوکه کند.

این بازی در ژاپن به صورت دائم بازی ممنوعه شد و دلیل آن این است که در یکی از صحنات بازی بدن کرش دفرمه شده و سرش جدا می‌شود. به دلیل رخ داد این قضیه دولت ژاپن خیلی زود تصمیم به ممنوعیت بازی گرفت. این صحنه شباهت زیادی به قتل‌های زنجیره‌ای معروف به “قتل کوبه” داشت. این سری از قتل‌های زنجیره‌ای در ژاپن که با نام رویداد قتل کوبه شناخته می‌شوند که به صورت خلاصه در آن سر یک پسر ده ساله و بدن بدون سر آن در جلوی یک مدرسه پیدا می‌شود و تمام مردم ژاپن را به شوک فرو می‌برد.

با تکرار شدن این الگو پلیس متوجه می‌شود که با یک قاتل سریالی طرف است و حتی او را شبیه به قاتل سریالی معروف، زودیاک می‌داند. دولت ژاپن به دلیل حساسیت‌های اجتماعی و ترس از تاثیر این صحنه بر افکار عمومی، بازی را ممنوع کرد. دانستن این موضوع باعث می‌شود تا درک بهتری از ممنوع شدن این بازی در ژاپن داشته باشید. این موضوع نمونه‌ای از تاثیر رویدادهای واقعی بر سانسور بازی‌هاست.

14- Dante’s Inferno

ژانر: اکشن-ماجراجویی
سال انتشار: 2010
ممنوع در مالزی

احتمالا حتی نام بازی هم می‌تواند باعث ممنوعیت آن در چند کشور شود. با توجه به محتوای بازی و به چالش کشیدن مذاهب مختلف دور از ذهن نیست که این بازی در برخی از کشورها مورد ممنوعیت قرار بگیرد.

مالزی نیز با توجه به حساسیتش در مسائل دینی خیلی زود بازی را در کشور خود ممنوع اعلام کرد. اما داستان به همین‌جا ختم نمی‌شود زیرا اعتراضات زیادی درباره‌ی بازی و توهین مستقیم آن به مذهب اسلام شکل گرفت که باعث شد تعدادی از مردم عادی به خیابان‌ها ریخته و علیه این توهین تظاهرات به راه بیندازند.

مالزی بسیار روی موضوعات مرتبط با مذهب حساسیت دارد و حتی دسترسی به استیم در سال 2017 به طور کامل در این کشور قطع شد زیرا یک بازی فایتینگ به نام خدایان مبارز در آن یک کاراکتر مسلمان داشت که توهین آمیز بود و باعث شد بازی ممنوعه شود.

15- Call of Duty: Black Ops 2

ژانر: تیراندازی اول‌شخص
سال انتشار: 2012
ممنوع در پاکستان

داستان سری Call of Duty به دلیل ماهیت سیاسی، نظامی و روایت‌های بحث‌برانگیز خود همواره مورد توجه و گاه انتقاد نهادهای دولتی در کشورهای مختلف بوده است. Black Ops 2 نیز از این قاعده مستثنی نبود. پس از انتشار، دولت پاکستان این بازی را به دلیل بازنمایی منفی از این کشور و نمایش آن به‌عنوان منبع تروریسم، «شرم‌آور» توصیف کرد. در بخشی از بازی، شخصیت‌هایی با هویت پاکستانی در نقش‌های تروریستی ظاهر می‌شوند که برای دولت این کشور غیرقابل‌قبول بود.

علاوه‌بر جنبه‌های تصویری، برخی از دیالوگ‌ها و رویدادهای داستانی نیز در رسانه‌های پاکستانی به‌عنوان توهین به ملت تعبیر شدند. این موضوع نه تنها انتقادات سیاسی را در پی داشت، بلکه باعث شد سازمان‌های فرهنگی نیز خواستار ممنوعیت کامل بازی شوند. در نتیجه، Call of Duty: Black Ops 2 به‌صورت رسمی در پاکستان ممنوع شد و یکی از معدود بازی‌های ویدیویی غربی است که چنین برخوردی در این کشور تجربه کرده است.

16- Watch Dogs 2

ژانر: اکشن-ماجراجویی
سال انتشار: 2016

ممنوع در عربستان

ظاهرا بیشتر بازی‌های یوبیسافت برای کشورهای مختلف مشکلات خاص خود را به همراه دارند، و Watch Dogs 2 نیز از این قاعده مستثنا نیست. در میان موارد مختلف، شاید عجیب‌ترین ممنوعیت این بازی در عربستان سعودی اتفاق افتاد. دولت این کشور Watch Dogs 2 را به دلیل امکان کشتن شخصیت‌های بی‌گناه در محیط بازی، توهین‌آمیز و غیر اخلاقی خواند و آن را از فروشگاه‌ها حذف کرد.

در ادامه، نهادهای مذهبی و فرهنگی عربستان نیز وارد ماجرا شدند و با انتشار بیانیه‌هایی خواستار حذف کامل بازی از پلتفرم‌های دیجیتال شدند. آنها مدعی بودند که نمایش چنین رفتارهایی باعث بی‌تفاوتی جامعه نسبت به خشونت و مرگ انسان‌های بی‌گناه می‌شود. این ماجرا به موجی از بحث‌های گسترده در رسانه‌های داخلی منجر شد. قابل توجه است که این بازی حتی پس از سانسورهای محدود هم نتوانست مجوز رسمی بازنشر بگیرد، و همچنان یکی از نمونه‌های مشخص از ممنوعیت بازی در کشورهای محافظه‌کار به حساب می‌آید.

17- Tom Clancy’s Ghost Recon

ژانر: تیراندازی تاکتیکی
سال انتشار: سری با نسخه‌های متعدد
ممنوع در اوکراین، بلاروس

دور از ذهن نیست که بازی‌های مرتبط با ادوات نظامی برای منتشر شدن در برخی از کشور‌ها دچار ممنوعیت شوند. داستان بازی گوست ریکان در همان زمان انتشار بازی جنجال‌های بسیاری داشت، زیرا نشان می‌داد که چگونه روسیه دست به تشکیل دوباره شوروی و قدرت گرفتن می‌کند. اوکراین نیز مطمئناً از این داستان خشنود نشد و خیلی زود بازی را توهین‌آمیز خطاب کرد و آن را برای همیشه ممنوع کرد. البته ممنوعیت بازی تنها به اوکراین ختم نمی‌شود و بلاروس نیز به همان دلیل مذکور بازی را خیلی سریع مورد انتقاد قرار داد و آن را بازی ممنوعه کرد.

در هر دو کشور، مقامات رسمی اعلام کردند که بازی با تحریک احساسات ضد روسی و القای تصویر منفی از آینده سیاسی منطقه، به نوعی تهدید فرهنگی و امنیتی تلقی می‌شود. رسانه‌های محلی نیز گزارش‌هایی منتشر کردند مبنی بر اینکه محتوای بازی می‌تواند به بی‌اعتمادی نسبت به ساختارهای حکومتی دامن بزند. حتی برخی کارشناسان نظامی در مصاحبه‌هایی، بازی را عاملی برای ایجاد ترس عمومی از سناریوهای ژئوپلیتیکی خیالی دانستند. در نتیجه، Ghost Recon به نمادی از بازی‌های استراتژیک ممنوعه در اروپای شرقی تبدیل شد.

18- South Park: The Stick of Truth

ژانر: نقش‌آفرینی
سال انتشار: 2014
ممنوع در استرالیا

شاید دور از ذهن بنظر برسد که بازی کارتونی مانند South Park حتی به مرحله سانسور برسد و جزو بازی های ممنوعه باشد. با این حال این بازی در کشور استرالیا و به دلیل نشان دادن خود ارضایی یک کاراکتر جلوی آینه ممنوع شد. این قضیه باعث شد تا فعالان زیادی در استرالیا دست به انتقاد از دولت بزنند، زیرا استرالیا نیز من جمله کشور‌هایی است که بازی های زیادی را ممنوع می‌کند.

در نهایت بعد از گذشت چند ماه از منتشر شدن بازی سازنده تصمیم گرفت تا این صحنه را به طور کامل حذف کند و به جای آن از نوشته استفاده کرد که در آن این موقعیت به صورت خنده دار و طعنه آمیز شرح داده شده بود. با این حال استرالیا راضی به برداشتن ممنوعیت بازی نشد و بازی هیچوقت به صورت دیجیتالی منتشر نشد و از بزرگترین بازی های ممنوعه در استرالیا می‌باشد.

19- Pokémon GO

ژانر: واقعیت افزوده
سال انتشار: 2016
ممنوع در مالزی

بازی محبوب و معروفی که به دلیل جنجال‌ها و دردسرهایش شناخته می‌شود، در مالزی به‌طور دائمی ممنوع شده است. این بازی به دلیل مشکلات ذاتی و خطراتی که برای بازیکنان ایجاد می‌کند، حتی در آمریکا نیز به‌طور موقت بحث ممنوعیت آن مطرح شده بود.

اصلی‌ترین نگرانی در مورد این بازی، مخاطرات ایمنی آن بود؛ بسیاری از کودکان و نوجوانان در جستجوی شخصیت‌های بازی بدون رعایت نکات ایمنی به خیابان‌ها می‌رفتند و این امر حتی منجر به چندین حادثه مرگبار ناشی از تصادف شده بود. با این حال، دلیل ممنوعیت این بازی در مالزی مرتبط با مسائل ایمنی و سلامت عمومی نیست.

دولت مالزی دلیل ممنوعیت را «تحریک بازیکنان به قدرت‌طلبی» اعلام کرده است. از نگاه مسئولان مالزی، گیمرها با تلاش برای یافتن و ارتقای کاراکترهای خود در بازی، به صورت ناخودآگاه به دنبال افزایش قدرت فیزیکی خود در دنیای واقعی هستند.

دلیل عجیب این دولت و بازی ممنوعه مورد انتقاد بسیاری از رسانه ها قرار گرفت به طوری که بسیاری از آنها دولت را به بی فکری متهم کردند و کنش‌گرهای سیاسی نیز آن را نشانه‌ای از دیکتاتوری دولت مالزی و ترس آن‌ها از قدرت گرفتن مردم عنوان کردند.

20- infamous

ژانر: اکشن-ماجراجویی
سال انتشار: 2009
ممنوع در ایران

آخرین سری از بازی ممنوعه مربوط می‌شود به سری بازی «اینفیمس» که ممکن است برای بسیاری از مخاطبان آشنا باشد، زیرا زمانی در ایران جز بازی های ممنوعه محسوب می‌شد و داشتن آن جرم بود. نسخه اول این بازی هنگام انتشار به طور رسمی در ایران ممنوع اعلام شد. علت ممنوعیت، قابلیت‌های ماورایی شخصیت اصلی بازی بود که از دیدگاه اسلامی مصداق جادوگری به شمار می‌رود.

البته این ممنوعیت به معنای عدم دسترسی کامل به بازی نبود؛ مانند بسیاری از بازی های ممنوعه دیگر، بازی به صورت غیررسمی در دسترس قرار داشت. با این حال، رسانه‌ها ممنوعیت رسمی آن را اعلام کرده و به دلایل آن به‌طور جدی تاکید کردند.

جمع‌بندی

ممنوعیت بازی‌های ویدیویی پدیده‌ای پیچیده است که از تقاطع فرهنگ، سیاست، و قوانین محلی ناشی می‌شود. همان‌طور که در این لیست مشاهده شد، دلایل ممنوعیت می‌توانند از حساسیت‌های مذهبی تا مسائل سیاسی (Battlefield 4 در چین) یا حتی نگرانی‌های اجتماعی (Counter-Strike: Source در ایتالیا) متغیر باشند. این تنوع نشان‌دهنده چالش‌های پیش روی صنعت بازی‌سازی در جهانی‌سازی محصولات است. ممنوعیت یک بازی می‌تواند سود استودیوهای سازنده را کاهش دهد و بازارهای غیررسمی را تقویت کند و همچنین می‌توانند بحث‌هایی درباره آزادی بیان و نقش بازی‌ها به‌عنوان یک رسانه فرهنگی ایجاد کنند. حتی در برخی موارد، ممنوعیت‌ها باعث افزایش جذابیت بازی‌ها در بازارهای غیررسمی می‌شوند.

این لیست تنها گوشه‌ای از انواع بازی ممنوعه را نشان می‌دهد، اما هر کدام از این موارد داستانی منحصربه‌فرد از تعامل فرهنگ، سیاست و سرگرمی را روایت می‌کند.

سوالات متداول

1. چرا برخی بازی‌های ویدیویی در کشورها ممنوع می‌شوند؟
   به دلایل سیاسی (مانند نمایش جنگ علیه یک کشور)، فرهنگی (توهین به باورها)، مذهبی، خشونت بیش‌ازحد یا نقض قوانین محلی مانند تبلیغات غیرمجاز.
2. آیا ممنوعیت بازی‌ها در همه کشورها دائمی است؟
   خیر، برخی از بازی ممنوعه ها پس از اصلاح محتوا، مذاکره با مقامات یا تغییر قوانین از ممنوعیت خارج می‌شوند، مانند Five Nights at Freddy’s در آلبانی.
3. کدام کشور بیشترین بازی‌های ویدیویی را ممنوع کرده است؟
   چین به دلیل سیاست‌های سخت‌گیرانه سانسور و حساسیت‌های سیاسی-فرهنگی، بیشترین تعداد بازی های ممنوعه را دارد.
4. آیا گیمرها در کشورهای ممنوعه به بازی‌ها دسترسی دارند؟
   بله، اغلب از طریق بازارهای غیررسمی، نسخه‌های کپی یا ابزارهایی مانند VPN و DNS به بازی‌ها دسترسی پیدا می‌کنند.